काठमाडौँ :- काठमाडौँ उपत्यकाको वायु प्रदूषण आज पनि अस्वस्थ स्तरमै पुगेको छ । ‘एयर क्वालिटी इन्डेक्स’ (एक्युआई) अनुसार आज मध्याह्नसम्म उपत्यकाको वायु गुणस्तर १९२ एक्युआई मापन गरिएको छ ।
आइतबार १७५ एक्युआई रहेको प्रदूषण मंगलबार १९२ मा पुगेको थियो । आज पनि प्रदूषणमा सुधार नआएको वातावरण विभागले जनाएको छ ।
विभागका महानिर्देशक ज्ञानराज सुवेदीका अनुसार लामो समयदेखि वर्षा नहुनु र हावा नचल्नु मुख्य कारण हुन् । “उपत्यका कचौरा आकारको भएकाले हावा नचल्दा र पानी नपर्दा प्रदूषक तत्व बाहिर जान सक्दैनन् । धुवाँ र धुलो वायुमण्डलमै थुप्रिएर बस्छ,” उनले भने । उद्योग, कलकारखाना सञ्चालन, तीव्र विकास निर्माण गतिविधि तथा सीमापारबाट भित्रिने प्रदूषणले पनि हावाको गुणस्तरमा नकारात्मक असर पारेको उनको भनाइ छ । वर्षा नभएसम्म प्रदूषण अझ बढ्न सक्ने उनले चेतावनी दिएका छन् ।
आज काठमाडौँ विश्वका सबैभन्दा प्रदूषित सहरमध्ये आठौँ स्थानमा परेको छ भने भारतको नयाँदिल्ली २४७ एक्युआईसहित पहिलो स्थानमा रहेको छ ।
विपद् व्यवस्थापनविद् डा. धर्मराज उप्रेतीका अनुसार ०–५० एक्युआई राम्रो, ५१–१०० सचेत रहनुपर्ने, १०१–१५० अस्वस्थ, १५१–२०० सबैका लागि अस्वस्थ, २०१–३०० धेरै अस्वस्थ र ३०० भन्दा माथि अत्यन्त खतरनाक मानिन्छ ।
वायु गुणस्तर व्यवस्थापन कार्ययोजना, २०७६ अनुसार एक्युआई ३०० भन्दा माथि पुगेको अवस्थालाई विपद् घोषणा गर्ने व्यवस्था छ । यस्तो अवस्थामा फोहर बाल्न रोक लगाउने, सडक सफाइ बढाउने, तथा बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक र बिरामीलाई विशेष सावधानी अपनाउन सूचना जारी गर्ने उपायहरू उल्लेख छन् ।
राष्ट्रिय वातावरण नीति, २०७६ ले वायु, जल, माटो, ध्वनि लगायतका प्रदूषण नियन्त्रणका लागि राष्ट्रिय मापदण्ड तयार गरी कार्यान्वयन गर्ने रणनीति अघि सारेको छ । साथै प्रमुख सहर र औद्योगिक क्षेत्रमा गुणस्तर मापन केन्द्र स्थापना गरी नियमित अनुगमन र नक्साङ्कन गर्ने योजना रहेको छ ।
तपाईको प्रतिक्रिया
